Araç Değer Kaybı Nedir, Nasıl ve Kimden İstenir?

Kusuru olmadığınız bir kazadan sonra aracınız tamir edildi. Ama artık raporunda boyalı ya da değişen parçalar var ve satarken bunun karşılığı fiyattan düşülecek. Bu farkın adı değer kaybıdır ve karşı tarafın sigortasından istenebilir. Bu yazıda değer kaybını kimden, nasıl ve ne kadar süre içinde isteyeceğinizi öğreneceksiniz.

Değer kaybının hesaplanma biçimi 1 Temmuz 2026'da değişti. Bu yazı Ekim 2026 itibarıyla yürürlükteki kurallara dayanır.

Değer kaybı nedir?

Kazadan sonra onarılan bir aracın, kaza hiç olmamış haline göre ikinci el piyasasında daha az etmesidir. Onarım ne kadar iyi yapılmış olursa olsun, raporda görünen boyalı ve değişen parçalar aracın fiyatına yansır. Boyalı panellerin satışta nasıl görüneceğini satış öncesi onarım yazısında anlattık.

Değer kaybı kimden istenir?

Kazada kusurlu olan aracın trafik sigortasından. Değer kaybı, karşı tarafın size verdiği zararın bir parçasıdır. Kusur sizdeyse kendi aracınızın değer kaybını kimseden isteyemezsiniz.

2026'da ne değişti?

Değer kaybının nasıl hesaplanacağı birkaç yıldır tartışmalıydı:

• 2021'de trafik sigortası genel şartlarına bir hesap formülü eklendi.
• Anayasa Mahkemesi'nin 29.12.2022 tarihli kararıyla (Resmî Gazete, 14.02.2023) kanundaki dayanağı iptal edildi. O tarihten beri Karayolları Trafik Kanunu'nun 90. maddesi, kanunda düzenlenmeyen konularda Türk Borçlar Kanunu'nun haksız fiil hükümlerinin uygulanacağını söyler.
• 12 Haziran 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikle formül, 1 Temmuz 2026'dan itibaren genel şartlardan tamamen çıkarıldı.

Bugünkü kurala göre değer kaybını, Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu'nun belirleyeceği usule göre atanacak bir sigorta eksperi tespit eder. Eksperin dikkate aldığı unsurlar şunlardır:

• aracın markası, modeli ve yaşı,
• kullanılmışlık düzeyi,
• hasar gören parçalar,
• aracın önceki hasar geçmişi,
• kazadan önceki ikinci el değeri ile onarımdan sonraki ikinci el değeri arasındaki fark.

Değer kaybı için ayrı başvuru gerekir mi?

Hayır. Yeni kurala göre araç hasarı için sigortaya başvuran kişi, değer kaybını da talep etmiş sayılır. Sigortacı, nihai eksper raporunu aldıktan sonraki iş günü içinde sonucu size bildirir.

Yine de başvurunuzda değer kaybını açıkça istemek, ileride bir anlaşmazlık olursa neyi talep ettiğinizi belgeler.

Başvuruda hangi belgeler istenir?

Genel şartlara ekli belge listesi 1 Temmuz 2026'da yenilendi. Önceki listede şunlar vardı:

• kaza tespit tutanağı,
• aracın ruhsatı,
• hasarlı aracın fotoğrafları,
• ödemenin yapılacağı banka hesabı (IBAN),
• değer kaybı talep beyanı,
• varsa eksper raporu.

Güncel listeyi başvuracağınız sigorta şirketinden isteyin. Kaza tutanağının nasıl tutulduğunu küçük kaza yazısında anlattık.

Aracın daha önce hasar görmüş olması talebi engeller mi?

Engellemez, ama hesabı etkiler. Hukuk basınında aktarılan Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin 05.11.2024 tarihli kararına göre (E.2024/3822, K.2024/10404):

• aracın markası, modeli, yaşı, kilometresi, hasar tutarı ve boyanmış yerleri dikkate alınır,
• kaza öncesi ikinci el değeri ile onarım sonrası değeri karşılaştırılır,
• kasko değerinin bir yüzdesi alınarak yapılan hesap denetlenemez kabul edilir.

Önceki hasar, talebi reddetme sebebi değil, hesaba giren unsurlardan biridir.

Hangi araçlarda değer kaybı ödenmez?

Genel şartların 2021 metnine göre, hasar nedeniyle trafikten çekilmiş ya da hurdaya ayrılmış araçlarda değer kaybı ödenmiyordu. Ağır hasarlı araçlarda ise "trafikten çekilmiştir" şerhli tescil belgesi verilmeden tazminat ödenmez. Aracınız bu durumdaysa, güncel kuralı başvurmadan önce sigortacınıza sorun. Ağır hasarın ne demek olduğunu bu yazıda anlattık.

Değer kaybı ne kadar süre içinde istenebilir?

Karayolları Trafik Kanunu'nun 109. maddesine göre, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiğiniz tarihten itibaren 2 yıl, her durumda kaza tarihinden itibaren 10 yıl içinde. Kaza aynı zamanda bir suç oluşturuyorsa ve ceza zamanaşımı daha uzunsa o süre uygulanır.

Sigorta teklifi düşük bulursanız ne yaparsınız?

Önce sigortacıya yazılı başvuru yapılır. Sigortacı 15 gün içinde cevap vermezse ya da cevap talebinizi karşılamazsa dava açabilir veya Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvurabilirsiniz.

Özetle

• Değer kaybı, kusurlu tarafın trafik sigortasından istenir.
• 1 Temmuz 2026'dan beri sabit bir formül yok; değer kaybını atanan eksper, kaza öncesi ve onarım sonrası ikinci el değer farkına bakarak tespit eder.
• Araç hasarı için yapılan başvuru, değer kaybı talebini de kapsar.
• Önceki hasar talebi engellemez, hesaba girer.
• Süre, öğrenmeden itibaren 2 yıl, kazadan itibaren en fazla 10 yıldır.

Kazadan sonraki kaporta ve boya onarımı için Ümraniye'deki atölyemize uğrayabilirsiniz.

Kapak fotoğrafı: Vlad Deep, Unsplash.