Kışa Girerken Aracın Boyası ve Kaportası: Tuz, Pas ve Taş İzleri

Kış, aracın boyası ve kaportası için yılın en zor dönemidir. Bunun nedeni soğuktan çok yollara atılan tuzdur. Bu yazıda tuzun araca ne yaptığını, pasın genellikle nereden başladığını ve kışa girmeden önce gerçekten işe yarayan birkaç adımı bulacaksınız.

İstanbul'da yollara tuz atılıyor mu?

Evet, hem de büyük miktarlarda. İBB Afet Koordinasyon Merkezi'nin (AKOM) 19 Ocak 2026 tarihli açıklamasına göre, tek bir gece boyunca ana yollarda 9.807 ton tuz ve 122 ton solüsyon kullanıldı. Yaya üst geçitleri, metro ve metrobüs girişleri ile kaldırımlar da tuzlandı.

Yani karlı bir günde yola çıkan her araç, tekerleklerin sıçrattığı tuzlu suyla alttan yıkanmış olur.

Tuz araca ne yapar?

Tuz, metalin paslanmasını hızlandırır. İngiltere'nin otomobil kulübü AA, tuzun pası ciddi biçimde hızlandırabileceğini belirtir. ABD'deki otomobil kulübü AAA da yol tuzunun yol açtığı korozyonun yalnızca kaportaya değil, fren hatlarına, yakıt deposuna ve egzoz sistemine de zarar verebileceğini yazar.

Sağlam boya ve vernik, metali tuzdan korur. Sorun, bu katmanın delindiği yerlerde başlar.

Pas aracın neresinden başlar?

AA'ya göre en sık pas görülen yerler şunlardır:

• marşpiyeller (kapıların altındaki eşik),
• çamurluk davlumbazları (tekerleklerin üstündeki kavis),
• egzoz.

Bu bölgeler tekerleğin sıçrattığı suya ve taşa en çok maruz kalan, aynı zamanda gözden en uzak yerlerdir. Aracın altına ve bu kavislere arada bir eğilip bakmak, pası büyümeden görmenin tek yoludur.

Kıştan önce taş izleri neden kapatılmalı?

Kaputun ön kenarında ve tamponda biriken küçük taş izleri yazın sadece görüntü sorunudur. Kışın ise tuzlu suyun metale ulaştığı kapılara dönüşür.

AAA, kıştan önce çıplak metalin göründüğü taş izlerinin ve çiziklerin rötuşlanmasını önerir. AA da taş darbeleri ve tuz söz konusu olduğunda küçük hasarların göz ardı edilmemesi gerektiğini vurgular.

Bir izin yalnızca verniği mi çizdiğini, yoksa boyayı geçip metale mi ulaştığını anlamanın yolunu pasta ve cila yazısında anlattık. Metale ulaşan bir iz pasta ile kapanmaz; boyayla kapatılması gerekir.

Kışın araç ne sıklıkla yıkanmalı?

AAA'nın önerileri şöyledir:

• Kış başlamadan aracı iyice yıkayın.
• Kış boyunca, özellikle yollar tuzlandıktan sonra aracı sık yıkayın; alt takımı da.
• Bulaşık deterjanı değil, araç şampuanı kullanın.
• İlkbaharda alt takımı son bir kez iyice yıkayın; aksi halde geride kalan tuz yıl boyunca çalışmaya devam eder.

AA da yollar tuzlandığında aracın altının ara sıra basınçlı suyla yıkanmasını önerir. Kışın aracı temiz tutmanın amacı görüntü değil, tuzu araçtan uzaklaştırmaktır.

Kıştan önce cila yapmak işe yarar mı?

AAA, kış öncesinde aracın cilalanmasını da önerir. Cila, boyanın üzerinde ince bir koruma katmanı oluşturur; kirin ve tuzun yüzeye tutunmasını zorlaştırır. Cilanın neyi yapıp neyi yapamayacağını pasta ve cila yazısında ayrıntılı olarak anlattık.

Cila, delinmiş boyayı onarmaz. Önce taş izlerini kapatın, sonra cilalayın.

Donmuş cama sıcak su dökülür mü?

Dökülmemeli. İngiltere'nin otomobil kulübü RAC, ön cama sıcak ya da kaynar su dökülmemesini, bunun camı çatlatabileceğini açıkça belirtir. Aracı çalıştırıp buz çözücüyü açmak ve kazıyıcı kullanmak daha yavaş ama güvenlidir.

Özetle

• İstanbul'da kışın yollara binlerce ton tuz atılır; tuz pası hızlandırır.
• Pas en çok marşpiyellerde, çamurluk davlumbazlarında ve egzozda başlar.
• Metale ulaşan taş izlerini kıştan önce kapatın.
• Kış boyunca aracı, alt takımı da dahil, sık yıkayın; ilkbaharda son bir alt yıkama yapın.
• Donmuş cama sıcak su dökmeyin.

Kıştan önce kapatılması gereken taş izleri ve çizikler için Ümraniye'deki atölyemize uğrayabilirsiniz.

Kapak fotoğrafı: Danny Sleeuwenhoek, Unsplash.